Beth Lewis >> The Wolf Road

Is The Wolf Road origineel? Nee, bepaald niet. Er zijn wel meer romans over een wereld waarin een al dan niet door mensen veroorzaakte ramp het leven op zijn kop heeft gezet. En er zijn ook wel meer romans over de eenling die tegen een onrecht ten strijde gaat en die onderweg onverwachte vriendschappen sluit. Hoofdpersoon Elka is dus niet origineel, dat wil niet zeggen dat ik als lezer niet geboeid was door haar geschiedenis, heden en toekomst. Dat komt vooral door de schrijfstijl van Lewis: vlot, toegespitst op een jonge vrouw die in de wildernis opgroeit en met een goed oog voor details. The Wolf Road volgt alle clichés maar doet dat wel op een goede manier. Lewis neemt de lezer aan de hand mee in Elka's letterlijke en figuurlijke zoektocht naar pleegvader Trapper. zij combineert ruige natuur, de vriendschap met een wolf en een op het eerste gezicht stads meisje, Penelope, en de onthullingen over Trapper op zo'n manier dat ze op een natuurlijke manier naar een apotheose toewerkt. The Wolf Road is eerlijk gezegd gewoon spannend. Alle clichés doen niet af aan het feit dat ik wil weten hoe Elka erin slaagt Trapper te vinden, dat ik wil weten hoe haar vriendschap met Penelope zich verder ontwikkelt en hoe ze zelf uit haar strijd komt. Ik heb The Wolf Road met veel plezier gelezen, ik durf een gok te wagen dat we Elka en Penelope over niet al te lange tijd ook op het witte doek kunnen gaan bewonderen. De roman vraagt om verfilming.

J.M. Coetzee || The Childhood / Schoolyears of Jesus

Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: ik geloof niet dat ik deze Coetzees snap. Ik vermoed, dat de wereld waar de hoofdpersonen zich bevinden voor iets staat maar ik heb geen idee wat. Het is mij niet duidelijk of deze wereld waarin iedereen arriveert zonder herinneringen ons aardse leven is of het leven na de dood. In The Childhood leven de hoofdpersonen in een soort communistische heilstaat waar iedereen letterlijk op brood en bonen leeft, in The Schooldays introduceert Coetzee niet-aardse elementen. Zo voelen zesjarige David en zijn klasgenoten 'getallen' door ze te dansen. Ik vrees dat ik net als Davids voogd / verzorger geen flauw idee heb wat dat inhoudt. Het lijkt erop dat de twee romans een allegorie zijn, een parabel. Ze roepen meer vragen op dan ze beantwoorden, hun hoofdpersonen zijn types, er is niet of nauwelijks sprake van enige karakterontwikkeling. Simon is de gegronde, nuchtere man die, hoewel kritisch, meegaat met de mores van zijn maatschappij; Ines, de 'moeder' van David, is tegelijkertijd de oermoeder maar ook de egoïstische. David zelf is om heel eerlijk te zijn een pedant arrogant en betweterig jochie dat neerkijkt op de mensen die hem niet kunnen volgen. En aangezien hij behoorlijk intelligent is, zijn dat er nogal wat.

Ik weet niet waar Coetzee met deze romans naar toe wil. Het lijkt erop dat ze vooral vehikels zijn om filosofische ideeën tot ons te brengen. Dat is an sich prima maar ik vind het persoonlijk toch zo prettig indien in een roman ook roman-achtige zaken gebeuren. In dit geval weet ik niet wat ik met de hoofdpersonen of met de wereld waarin zij leven aanmoet. Ik snap niet waar Coetzee naartoe wil met als resultaat dat ik in The Schooldays afgehaakt ben. Ik vermoed dat ik me niet meer ga wagen aan de middelbare schooltijd van Jesus.

Gavin McCrea || Mrs Engels

Mrs Engels begon sterk, met een eerste zin die Lizzie Burns aka Mrs Engels haarscherp neerzette. En toen zakte de roman als een plumpudding in. Ik hoopte op een vervolg met de pittige dame uit de eerste zin, zij bleek helaas minder vrijgevochten , nuchter en brutaal. En of we haar dat kwalijk kunnen nemen? Lizzie heeft namelijk de pech dat de man, die haar rond haar 20e ontmaagdt, haar ook een geslachtsziekte bezorgt, iets wat in het ziekenhuis wel erg rigoureus genezen wordt: haar baarmoeder wordt maar meteen verwijderd. Lizzie's zus woont inmiddels op kosten van Friedrich Engels in een mooi huis, Lizzie mag bij haar zus intrekken. Hun werk als fabrieksarbeiders kunnen zij staken. Zuslief overlijdt aan een combi van teveel miskramen en verdriet om het kind dat Friedrich bij een andere vrouw heeft verwekt, Friedrich en Lizzie besluiten dan vrij pragmatisch dat zij dan maar een stel zijn. Dertig jaar later voelt Lizzie zich nog steeds de mindere van haar zus, de op een na beste oplossing. Pas wanneer zij ook overlijdt, blijkt dat Friedrich wel degelijk van haar heeft gehouden. In de tussentijd hebben ze 30 jaar een huis gedeeld en veel lief en leed samen met de familie Marx. Vooral de relatie met die familie ligt moeilijk bij Lizzie. Zij snapt niet waarom Friedrich zich bijna slaafs opstelt naar de grote Karl Marx en ergert zich voortdurend aan Mrs Marx, een vrouw van goede komaf die het volledig normaal vindt dat het vermogen van Friedrich wordt besteed aan de goede zaak en daarmee dus aan de familie Marx. Naar mate de jaren verstrijken, voelt Lizzie zich steeds minder op haar plek in het milieu van straatarme belezen wereldverbeteraars en revolutionairen. Lizzie is de ik-figuur, zij deelt haar verhaal en al haar onzekerheden met de lezer. Ik vermoed dat McCrea geprobeerd heeft een gebalanceerd beeld van haar naar te zetten, maar ik vrees dat hij daar niet geheel in is geslaagd. Zeker zijn er vrouwen die sterk overkomen en ondertussen zeer onzeker zijn, McCrea slaagt er echter in zijn roman niet in om de kloof tussen wie Lizzy is en hoe ze overkomt goed te dichten. Aan de ene kant de vrouw die al jaren ongetrouwd met een man samenwoont, aan de andere kant de persoon die vlucht in drank en een oude liefde.  Het wringt en dat maakte dat ik mijn interesse in Lizzie dreigde te verliezen. Noch Lizzie Burns noch Mrs Engels overtuigen.

Ron Rash || Above the Waterfall

Een dorp in de Appalachen en de inwoners zoals we ze lijken te kennen uit Amerikaanse series vormen het decor voor Above the Waterfall. De sheriff die oogluikend en tegen kleine betaling (zijn pensioenvoorziening zullen we maar zeggen) bepaalde overtredingen over het hoofd ziet, die alle inwoners van het dorp persoonlijk kent omdat hij er geboren en getogen is. Type ruwe bolster. De ondernemer die op tijd inzag dat juist de ongerepte natuur een Unique Selling Point was en een succesvolle Spa met vismogelijkheden is gestart; de misfit die tegen zijn zin nu net daar een goede baan kon krijgen; de ‘park ranger’ met een verleden die in de natuur en in gedichten probeert in het reine te komen met haar verleden en de oude, eenzame man die ervan wordt beschuldigd dat hij het viswater heeft vergiftigd. Maar ook de drugsverslaafde neef van de oude man die alleen maar op zijn erfenis uit is, zijn aan crack verslaafde vriendin en de regelmaat waarmee coke-laboratoria gevonden en ontmanteld worden. Het leven in Noord-Carolina draait allang niet meer alleen om agrarische werkzaamheden. Rash wisselt de ontluistering van het dorpse leven én de schoonheid van de natuur af; om en om gaan de hoofdstukken over wat er in het dagelijkse leven gebeurt én hoe Becky, de park ranger de natuur om haar heen ervaart. Harde werkelijkheid en lyrische indrukken wisselen elkaar effectief af. Wie uiteindelijk het water heeft vergiftigd, doet er niet zo toe, Rash laat vooral zien hoe mensen omgaan met de hardheid van het bestaan en welke weg ze hierin kiezen. Soms betekent dat opkomen voor je buren, soms betekent dat ze keihard aanpakken. Ik ben aangenaam verrast door deze voor mij onbekende schrijver. De lyrische delen zijn niet altijd even toegankelijk maar lonen zich de moeite door hun prachtige taalgebruik. Het contrast met de kale taal in de andere hoofdstukken maakt Above the Waterfall bijzonder.