zondag 11 juli 2021

Tara June Winch ||The Yield

Tara June Winch pakt haar onderwerp grondig aan: ze laat haar lezers op niet mis te verstane wijze kennis maken met de gruwelijke wijze waarop Aboriginals in Australië vanaf het eerste begin behandeld zijn door de mensen die hun land van hen stalen. The Yield is een boek geworden dat geen ruimte laat om te ontsnappen aan het racisme en het daaraan gekoppelde gedrag. Of het daarmee een literair meesterwerk geworden is? Nee, niet echt.

The Yield zet drie perspectieven in. Dat van August, een jonge vrouw die terugkeert naar haar geboortegrond voor de begrafenis van haar opa. Het woordenboek dat die opa, Albert Gondiwindi aan het schrijven is en brieven, memoires van de predikant die de missiepost heeft gebouwd waar August is opgegroeid, Prosperous House.

August is verhuisd naar Engeland, daar verdient ze de kost met allerlei baantjes in de bediening. Echt succesvol is ze niet, ze lijkt bovendien een eetprobleem te hebben. Haar terugkeer en daaraan gekoppeld de ontdekking dat haar oude huis moet wijken voor een tinfabriek maken dat August geconfronteerd wordt met zaken uit het verleden en deze niet meer kan negeren. De dood van haar vader, haar moeder in de gevangenis , haar zus spoorloos verdwenen, het komt allemaal keihard terug. Voor het eerst sinds tijden keert bovendien het besef terug wie ze is, dat ze een Gondiwindi is. Nadat ze eerst lijkt weg te zakken in depressie, begint een wanhopige zoektocht naar haar opa’s woordenboek; voor haar de manier om haar afkomst te erkennen en haar geboortegrond te redden. Op dat moment krijgt de roman een bijna Amerikaans ‘eenling tegen ... (vult u maar in) ’ karakter te krijgen.

Winch wisselt de hoofdstukken August af met woordenboek en memoires. Dat woordenboek gaat verder dan alleen een omschrijving van woorden. Opa vertaalt maar duidt bovendien met voorbeelden. Die voorbeelden werpen een blik op Gondiwindi- gewoontes en leefstijl, de voorbeelden gaan ook in op de misstanden waarmee ook de Gondiwindie-Aboriginals geconfronteerd zijn. Het feit bijvoorbeeld dat hij op jonge leeftijd verbannen werd naar een kostschool, lynchings, de bittere armoede. Confronterend.

Ook de memoires van de predikant gaan uitvoerig in op de vele misstanden: het geld en goederen die nooit aankomen, de vele verkrachtingen, de lynchpartijen. Ze tonen ook het onvermogen van een enkeling om er iets tegen te doen. De predikant probeert maar faalt; hij negeert de grootste misstanden in de hoop dat hij daarmee de rest kan redden. Daar staat tegenover dat hij als predikant, als missionaris alle Aboriginals in een hok duwt. Zijn missie wordt hun tehuis, hun eigen wijze van leven moeten ze opgeven. Ook hij heeft moeite om te accepteren dat hun manier van leven klopt.

De manier waarop Winch haar roman heeft opgebouwd maakt dat die traag op gang komt. Pas tegen 2/3e, op het moment dat August vechtlust begint te vertonen, komt de roman op gang. De onderbrekingen met memoires en woordenboek gecombineerd met de lethargische houding van August halen het tempo er letterlijk uit. De continue stroom van misstanden maakt het er niet makkelijker op. Het was schokkend om te lezen hoe Aboriginals behandeld zijn, wat dit betekent voor hun leven ook nu nog en hoe het ook nog steeds speelt. 

The Yield is het type roman dat grote waarde heeft om de misstanden die de auteur laat zien. Dat de roman geen grote literaire waarde heeft, mede omdat de auteur zoveel van die misstanden wil laten zien, doet niet af aan de waarde die The Yield heeft. Het is een monument voor een volk dat nog steeds vecht om een plek binnen, of juist buiten, de maatschappij op te eisen.

The Yield gaat in op het feit dat Aboriginals hun grond kunnen terug eisen wanneer ze daadwerkelijk kunnen aangeven dat die ooit van hun was. Met gebruiksvoorwerpen, een nog levende taal of een begraafplaats. The Yield laat ook zien dat dit recht vaak spaak loopt op de grote economische belangen van bijvoorbeeld mijnen. Een bezoek aan een  museum in Adelaide heeft mij duidelijk gemaakt dat er niet één Aboriginal-volk is maar er een grote verscheidenheid in volkeren. 



zondag 4 juli 2021

Waarschuwing

Ik hoop dat de blog nog via de mail doorgestuurd wordt. Ik ga de komende weken kijken of ik een nieuwe mailverbinding tot stand kan brengen. Vind je het risico te groot dat je mijn blog niet meer via de mail gaat ontvangen? Abonneer je dan via Bloglogin / Follow My Blog With Bloglogin 

Hopelijk lukt dat en kun je me zo blijven volgen!



Abi Daré || The Girl With the Louding Voice

 

Ik las deze roman in een week waarin weer bericht werd over de ontvoering van Nigeriaanse scholieren. Hoofdpersoon Adunni is nooit ontvoerd, ze is wel op 14-jarige leeftijd uitgehuwelijkt en verkocht aan een rijke ondernemer. Nigeria is duidelijk geen veilige plek voor jonge mensen om op te groeien. Daré’s roman vertelt vrees ik het verhaal van vele Nigeriaanse jonge vrouwen.

Adunni wordt door haar vader uitgehuwelijkt, omdat hij geld nodig heeft. Haar echtgenoot is op zoek naar een derde echtgenote, omdat zijn andere echtgenotes alleen maar dochters hebben gebaard. Haar werkgeefster is een puissant rijke vrouw die Adunni maar één keer per dag eten geeft en haar volledig uitbuit maar die keer op keer accepteert dat haar eigen echtgenoot haar bedriegt en mishandelt.

Daré heeft de roman geschreven vanuit het perspectief van Adunni en daar zit wat mij betreft meteen de zwakte van de roman. Adunni is een meisje van 14 met een beperkte opleiding die niet alles snapt wat er om haar heen gebeurt. Ze komt vooral over als iemand die niet snapt wanneer ze haar mond moet houden en daardoor de mensen om haar heen (te) vaak irriteert. Je kunt dat zien als dom maar ook als heldhaftig. Ze schijnt veel in haar mars te hebben maar waarom is mij niet helemaal duidelijk.

Adunni zegt regelmatig dat ze een stem wil hebben, dat ze op wil komen voor andere jonge vrouwen. Ze heeft de mazzel dat zij twee mensen ontmoet die haar wijzen op de mogelijkheid om een beurs te krijgen voor een opleiding. Zonder deze mensen was ze waarschijnlijk net als haar voorgangster in het huis van Big Madam verkracht door haar echtgenoot, mishandeld en het huis uitgezet. The Girl with the Louding Voice laat wat dat betreft vooral zien dat je om verder te komen in het leven niet voldoende hebt aan je eigen kracht en doorzettingsvermogen.

Vond ik The Girl With the Louding Voice een goed boek? Nou nee, niet echt. Daarvoor vond ik de schrijfstijl van Daré ietwat te eenvoudig en de ontwikkelingen in haar verhaal te veel van dik hout zaagt men planken. Haar hoofdpersonen zijn clichés, ze dienen een doel in het verhaal. Big Madam laat vooral zien dat succes niet meteen garant staat voor mededogen of geluk; kok Kofi is de spreekwoordelijke steun op de achtergrond, Ms Tia de Nigeriaanse met Westerse opvoeding die nogal naïef haar weg vindt in de wereld van rijke Nigerianen. Het eenzijdige perspectief is beperkend, ik kan me zomaar voorstellen dat een roman waarin ook het perspectief van Big Mama of Ms Tia was verwerkt een veel interessanter en lezenswaardiger boek had opgeleverd. 

Is The Girl With the Louding Voice een boek dat gelezen moet worden? Ga, als het erom gaat dat de lezer zich bewust wordt van het feit dat jonge vrouwen niet eens zo ver van ons vandaan vaak op gruwelijke wijze misbruikt worden. Adunni geeft hen een stem en die stem moet gehoord worden. 





zondag 27 juni 2021

Anna Hope || Expectation a novel

Weer zo’n mooie multi-interpretabele titel: verwachting draagt de lading op meer dan één manier. Eén van mijn eerste blogs ging over Wake van Anna Hope. Ik was indertijd erg te spreken over die roman. Vraag was natuurlijk of het met Expectation dezelfde kant op zou gaan.

Anna Hope heeft een soepele schrijfstijl die zij combineert met een vermogen om snel tot de kern van iemands persoonlijkheid te komen. Het maakt dat ik meteen gepakt werd door de roman en vooral door wilde lezen. Ook de structuur waarin zij voortdurend in tijd heen en weer springt draagt bij aan de aantrekkingskracht van de roman. Haar personages zijn levensecht, ze zijn zeker niet perfect. Waar ik met een auteur als Sally Rooney me nogal eens afvraag waar de hoofpersonen zich in godsnaam zo druk om maken, speelt dat bij Hope helemaal niet.

De drie vrouwelijke hoofdpersonen in Expectation, Cate, Hannah en Lissa, zijn dertigers in verschillende fases van relaties en verwachting. De één is met echtgenoot en pasgeboren zoon uit Londen vertrokken om dichter bij zijn familie te zijn, de ander lijdt onder het uitblijven van een zwangerschap, de derde vooral onder het uitblijven van succes als actrice. De drie hebben elkaar ontmoet tijdens middelbare school en universiteit, hebben jaren een huis gedeeld en staan nu op een punt dat duidelijk zal maken of hun vriendschappen verhuizingen, relatiebreuken, mislukte IV-behandelingen en bedrog gaan  overleven. 

Hope laat zien dat geen enkele situatie perfect is. Cate zou dolgelukkig moeten zijn met haar leuke echtgenoot en schattig zoontje maar voelt zich hopeloos ongelukkig. Ze heeft geen werk, ziet haar vrienden niet en voelt de muren op haar af komen. Hannah probeert alles om maar zwanger te raken, ziet om haar heen vriendinnen de ene baby na de andere werpen en zet haar relatie op het spel wanneer ze geen punt lijkt te kunnen zetten achter de vele behandelingen. Lissa had al een succesvolle actrice moeten kunnen zijn maar loopt de ene na de andere auditie af in de hoop op die ene rol. Ondertussen verdient ze geld met onderbetaalde baantjes. 

Ik zal niet verklappen op welk moment in de roman de drie dames hun levens weer wat op orde krijgen, of wie vrijwillig afstand neemt van haar vriendinnen. Hope slaagt erin hun problemen maar ook de mooie momenten in hun leven levensecht te beschrijven. Er is geen enkel moment dat je denkt ‘nou nee, dit is echt wel wat vergezocht’. Met als resultaat dat ik in ieder geval met alle drie meeleefde. Expectation is zo’n roman die je pakt en die je geboeid blijft lezen. Een aanrader deze.